"Kiến tạo tương lai xanh" - Mùa đầu tiên cuộc thi HNUE Olympic STEM

Ngày 7/12/2025, Cuộc thi HNUE Olympic STEM 2025 với chủ đề “Shaping a Green Future - Kiến tạo tương lai xanh” do Trường Đại học Sư phạm Hà Nội khởi xướng đã diễn ta tại Hà Nội. Cuộc thi là sân chơi học thuật uy tín - nơi thầy và trò cùng nhau trải nghiệm những giá trị giáo dục hiện đại, bền vững; nơi tri thức gắn liền với thực tiễn; nơi những ý tưởng xanh, mô hình xanh và khát vọng kiến tạo tương lai xanh của học sinh được nuôi dưỡng và lan tỏa mạnh mẽ. cuộc thi đã thu hút gần 1.500 đội thi, tương ứng khoảng 4.500 học sinh đến từ 21 Sở GD&ĐT trên toàn quốc.

Sau 2 ngày tranh tài, Vòng chung kết và lễ trao thưởng cuộc thi diễn ra vào ngày 7/12 gồm 90 đội có kết quả bán kết cao nhất, trong đó có 30 đội tiểu học, 40 đội THCS và 20 đội THPT.

Giải thưởng cho các đội chiến thắng ở vòng chung kết bao gồm: 9 giải Nhất, 18 giải Nhì, 27 giải Ba, 36 giải Khuyến khích và các giải phụ như: Giải ý tưởng xanh sáng tạo nhất, Giải sản phẩm công nghệ xanh tiềm năng,… với tổng giải thưởng lên tới 250 triệu đồng.

Với đề tài: Thiết kế và xây dựng mô hình kinh tế tuần hoàn cho vải vụn may mặc tại làng nghề may Đông Các – Đông Hưng thông qua chuỗi giá trị sáng tạo sản phẩm và giảm thiểu tác động môi trường các em đã là 1 trong 40 đội cấp THCS được vào vào chung kết cuộc thi và xuất sắc  đạt giải Nhất.

Khu vực Đông Các - Xã Đông Hưng - Tỉnh Hưng Yên là một điển hình về phát triển kinh tế dựa trên nghề truyền thống. Như chúng ta đã biết, bên cạnh thương hiệu kính khóa lâu đời, khu vực Đông Các đã trở thành một trung tâm sản xuất may mặc lớn, chuyên cung cấp các mặt hàng, đặc biệt là áo ấm, cho nhiều tỉnh thành trên cả nước. Sự phát triển này đã mang lại những thành quả kinh tế - xã hội to lớn, góp phần nâng cao đời sống người dân địa phương.

Tuy nhiên, cùng với sự tăng trưởng của ngành may mặc tiểu thủ công nghiệp tại làng nghề, một thách thức lớn về môi trường đã nảy sinh từ việc quản lý chất thải sản xuất. Qua khảo sát thực tế tại các cơ sở sản xuất may mặc trong làng, nhận thấy:

• Lượng chất thải lớn: Mỗi hộ gia đình làm nghề may thải ra khoảng 40 đến 50 kg vải vụn bỏ đi mỗi ngày. Với tổng số lượng hộ gia đình hoạt động, khối lượng vải vụn tích lũy hàng ngày là rất lớn.
• Phương thức xử lý truyền thống độc hại: Vải vụn được phân thành hai loại:
• Loại 1 (Có thể bán được): Các nhà may sẽ bán tăng thu nhập.
• Loại 2 (Không thể bán được): Đây là vấn đề nghiêm trọng khi người dân thường xử lý bằng cách chôn lấp hoặc đốt. Trong thực tế, biện pháp phổ biến nhất là đốt hàng trăm kg vải vụn mỗi ngày.

*  Hậu quả của việc xử lý chất thải

Việc chôn lấp và đặc biệt là đốt vải vụn với số lượng lớn gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường và sức khỏe cộng đồng:

• Ô nhiễm không khí: Theo các chuyên gia (PGS.TS Trịnh Lê Hùng, Khoa Hóa ĐH KHTN, ĐHQG Hà Nội), khói do đốt các sản phẩm may công nghiệp ở nhiệt độ thấp sản sinh vô số chất độc hại, bao gồm dioxin, có nguy cơ gây ung thư và ảnh hưởng lâu dài đến hệ hô hấp.
• Ô nhiễm đất và nước ngầm: Việc chôn lấp vải vụn, đặc biệt là các loại vải tổng hợp khó phân hủy, là nguyên nhân gây ô nhiễm cho môi trường đất và nguồn nước ngầm của địa phương.

Từ thực tế trên, nhóm học sinh trường Tiểu học và Trung học cơ sở Đông Các đã có ý tưởng và triển khai thực hiện đề tài: Thiết kế và xây dựng mô hình kinh tế tuần hoàn cho vải vụn may mặc tại làng nghề may Đông Các – Đông Hưng thông qua chuỗi giá trị sáng tạo sản phẩm và giảm thiểu tác động môi trường.

* Đề tài ra đời nhằm giải quyết vấn đề: Xử lý triệt để vải vụn may mặc loại 2 (không bán được) tại Làng nghề may Đông Các - Đông Hưng, ngăn chặn việc đốt, chôn lấp và xây dựng chuỗi giá trị mới.